fbpx

Clearen van rechten: Hoe heurt het eigenlijk?

Gij zult niet stelen. Een oud gebod maar, ondanks dat de Stenen Tafelen in onze remix-cultuur 909’s en computers zijn geworden, nog steeds relevant. In mijn vorige columns heb ik jullie meegenomen in de wereld van het auteursrecht. Een belangrijk punt was dat je toestemming nodig hebt als je de muziek(samples) van een ander gebruikt in je eigen track. In de digitale wereld van beats, samples en bootlegs wordt dat toestemming vragen nogal eens overgeslagen. Daar zijn vele redenen (of smoezen) voor te bedenken.

 

Maar, wat u niet wil dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet! Daarom behandel ik in deze column hoe het dan wél heurt.

 

Clearen

De toestemming voor het gebruik van een sample uit een wettelijk beschermde track kan worden verleend door middel van een licentie. Het verlenen van zo’n licentie gebeurt door het sluiten van een overeenkomst en wordt ook wel het “clearen van een sample” genoemd.

 

Wie is of zijn de rechthebbende(n)?

Aan wie moet je dan precies toestemming vragen? Het kan gaan om één rechthebbende – alleen de artiest, die een track zelf heeft bedacht, uitgevoerd en heeft opgenomen – maar dit kunnen er ook meerdere zijn: de componist en tekstschrijver of publisher, maar ook de uitvoerend artiest, zoals de zanger(es) en degene die de productie voor zijn rekening heeft genomen, bijvoorbeeld het label. Dat is een hele lijst, maar vaak kun je terecht bij de publisher als beginpunt.

 

Contract tekenen

Als je een platencontract hebt, kijk dan goed naar de bepalingen over het gebruik van samples. Ben je zelf verantwoordelijk voor het clearen van de samples en wie draagt de kosten van een licentie? Ik zie bijvoorbeeld weleens in contracten dat deze kosten worden verrekend met je royalty’s. En wat als je besluit niet te clearen? Meestal ben je dan zelf verantwoordelijk voor eventuele schadeclaims van de rechthebbenden, maar ook van je eigen label. Opletten dus!

 

Hoe werkt clearen als je de rechten hebt overgedragen?

En andersom? Als je jouw rechten hebt overgedragen aan een label of publisher, dan kunnen zij in de meeste gevallen beslissen wat er gebeurt met jouw tracks en of hieruit gesampled mag worden. Zij stellen vaak ook de voorwaarden en vergoedingen vast.

 

Wat is de praktijk?

Uit debatten op ADE en verschillende interviews leid ik af dat er met name onder de grote DJ’s is wel overeenstemming is over het vragen van toestemming en dat dit dan ook wel gebeurt. Hoe vaak zie je Carl Cox nog een bootleg maken en uitbrengen? Maar het management, de financiële middelen en de exposure waarover hij beschikt, staan niet tot ieders beschikking.

 

In de underground scene wordt de clearing daarom vaak overgeslagen en ook vanwege de “argumenten” van “ik kom er wel mee weg”, de lange duur van het proces, de vaak hoge kosten, de vele rechthebbenden (en de afspraken die zij onderling weer hebben gemaakt over de rechten) en de complexiteit van de licentie.

Ik heb in een van mijn vorige columns het risico van het niet clearen van een sample al aangegeven: dikke kans dat je wordt veroordeeld om een schadevergoeding te betalen, je  rechten af moet staan en je track “verboden” wordt. Google maar eens op DJ Baauer en sampling.

 

Als advocaat is wat mij betreft stap 1 dus uitvogelen wie de rechthebbenden zijn. Stap 2 is checken wat er in je contract staat en stap 3 is toestemming vragen. Maar als (hobby) DJ en muziekliefhebber voel ik dat de schoen wringt. Het proces van clearen is een creatieve beperking!

 

Stap 4?

Jij kunt een steentje bijdragen door bijvoorbeeld je administratie goed te voeren en vindbaar te zijn voor anderen. Denk hierbij aan ID3 tags! Kunnen andere artiesten je niet vinden, dan zullen ze ook minder snel geneigd zijn toestemming te vragen. Bedenk daarbij dat als jij ook beschermd kunt worden wanneer je een originele track met een sample maakt en dat anderen aan jou toestemming moeten vragen voor het gebruik daarvan.

 

Met jouw bijdrage zou 1 + 1 dan best eens 4 kunnen zijn. Meer creativiteit, meer bescherming, minder rechtszaken en meer vette muziek!

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: