Je track explodeert op TikTok, je streamingcijfers schieten omhoog en plots klopt er een major label aan. De overstap qua exploitatie van DIY, een klein of eigen label naar een grote speler zoals Universal of Sony, is dan dichterbij dan je denkt. En die overstap of doorstart staat bekend als “upstreaming”. Maar hoe werkt dat precies? En belangrijker nog: wat betekent dat voor jou als artiest?
Wat is upstreaming?
Stel je voor: je hebt een nummer gemaakt en uitgebracht, bijvoorbeeld via directe distributie, onder je eigen label of via een andere independent. En wat blijkt? Je nummer gaat viraler dan Julia Coster tijdens dat legendarische Zara Larsson-concert in Amsterdam (die daar niet voor niets de prijs voor Beste Spontane Viral kreeg tijdens de Best Social Awards).
Dat zal de muziekuitgevers en met name platenmaatschappijen ook niet ontgaan. Zodoende kunnen zij jou benaderen voor een upstream-deal. Upstreaming ontstaat namelijk het moment waarop een track die oorspronkelijk onafhankelijk is uitgebracht, wordt overgenomen of opnieuw gedistribueerd door een grotere partij in de keten, denk aan Universal Music, Sony of Warner. Dit gebeurt meestal wanneer een nummer onverwacht groot wordt. Denk aan veel streams, virale aandacht op sociale media, of bijvoorbeeld een plotselinge TikTok-trend. Het label ziet potentieel en wil meegaan in het succes.
De term ‘upstreamen‘ verwijst dus letterlijk naar het verplaatsen van de release naar een hoger niveau in de industrie, van DIY of indie naar major.
Hoe werkt upstreaming in de praktijk?
De start van dit proces
Je kunt niet voorspellen of een upstream überhaupt gaat plaatsvinden, en al helemaal niet wanneer. Een beetje geluk is misschien wel nodig. In feite distribueer jij namelijk zelf je nummer al dan niet via een eigen label of een distributeur naar streamingplatforms zoals Spotify, Apple Music, YouTube en TikTok. Je ontvangt je inkomsten rechtstreeks via die distributeur en bent volledig in control.
Wie belt er?
Als een track (veel) potentieel heeft, kan een major (of andere, grotere indie) besluiten je te benaderen. Dit is het moment waarop onderhandelingen over upstreaming kunnen beginnen.
Jouw onderhandelingspositie
Je hebt de streamingcijfers tot nu toe al, en de reden waarom het label jou nu benadert is precies daarop gebaseerd. In die zin is het ook makkelijker om een prijskaartje aan jouw track te hangen. Het geeft in ieder geval aan dat je mogelijk goud, platina of zelfs diamant in handen hebt.
Daarnaast hoef je dit ook niet alleen te doen. Dit soort deals kunnen overweldigend zijn en er kan veel op je afkomen. Daarom is het af en toe geen verkeerd idee om iemand met kennis in te schakelen, zeggen wij van WC-eend.
Wat brengt een major ter tafel?
Het label wil je nummer opnieuw distribueren via hun eigen netwerk en brengt resources in zoals:
- Toegang tot grotere playlists en redacteuren bij Spotify, Apple Music, etc.
- Marketingbudget voor social media, advertenties en pr-campagnes
- Internationale distributie en promotie (denk aan radio, tv, festivals)
- Ondersteuning bij administratie, sync deals, registraties en A&R
Door de upstreaming van de track krijg je dus meestal meer ondersteuning en een (nog) groter bereik.
De andere kant van upstreaming
Aan de andere kant wil het label natuurlijk een deel van de inkomsten ontvangen, een gevalletje voor niets gaat de zon op. Je zult als artiest dus wel een deel van de controle en/of inkomsten gaan afstaan. Maar goed; een klein gedeelte van een groter iets is soms meer dan een groot gedeelte van een kleiner iets. Wat dat “iets” precies is, is nog wel een dingetje. Lees bijvoorbeeld dit blog over de verschillende afrekenmethodes en waarom je je niet blind moet staren op alleen het royalty-percentage. Of dit blog; over transparantie van statements in de muziekindustrie.
De deal kan bijvoorbeeld inhouden dat je voortaan toestemming van het label nodig hebt voor remixes, dat je mogelijk geen controle meer hebt over sync-deals, of dat jouw track zonder jouw inspraak onder de eerste de beste shampooreclame belandt.
Bovenkant formulier
Onderkant formulier
Maar goed, aan elke deal zit een keerzijde. Daarnaast is het ook niet geheel onbelangrijk om rekening te houden met bepalingen omtrent jouw auteursrechten en wie deze na de overeenkomst in beheer heeft. Draag je deze rechten over of geef je een licentie? Dit kan namelijk nog wel eens een verschil maken.
Dus behoefte aan versterking tijdens jouw onderhandeling? Dan ben je bij ons aan het juiste adres ;). Als je wil; neem direct contact op.
Maar wat als upstreaming ook een ‘upgrade’ van je track betekent?
Wanneer jij een nieuwe deal tekent voor een bestaande track kan het zo zijn dat het label jouw track ook wil tweaken. En dat kan groot of klein zijn, maar het kan juridisch gezien een bewerking zijn van jouw nummer. Denk bijvoorbeeld aan een betere mix of mastering, maar het kan ook verder gaan: nieuwe vocals, een extra verse van een featuring artiest, of zelfs een volledige remix met een andere productie.
Auteursrecht
Als er wijzigingen worden aangebracht aan de compositie, dus de melodie, tekst of akkoorden, dan ontstaat er juridisch gezien een nieuwe of bewerkte compositie. De bewerker, de persoon die de wijzigingen aanbrengt, kan dan aanspraak maken op een deel van de auteursrechten. Dat betekent dat zij voortaan meeverdienen aan alle inkomsten die voortkomen uit die compositie: radio-airplay via Buma/Stemra, live-optredens, sync deals, covers door andere artiesten, en mechanische reproductie. Let wel; als jij niet volledig rechthebbende bent op het auteursrecht is dit het moment waarop het complex kan worden. Kan jij wel toestemming geven voor het aanpassen van het nummer, of moet je daarvoor nog toestemming hebben van een co-producer, ghostwriter of topliner?
Naburige rechten
Hetzelfde geldt voor wijzigingen aan de opname. Als er nieuwe vocals, instrumenten of andere geluidsopnamen worden toegevoegd, dan ontstaat er een nieuwe opname met nieuwe uitvoerend artiesten en dus nieuwe rechthebbenden. Deze personen, bijvoorbeeld een featuring artiest of sessiemuzikant, kunnen aanspraak maken op een deel van de naburige rechten (qua uitvoering of eventueel zelfs de master). Daarmee verdienen zij mee aan de exploitatie van die opname, bijvoorbeeld via streams op Spotify en Apple Music, downloads, fysieke verkoop en sync deals.
Voorbeeld: Stel, je originele track krijgt een extra verse van een bekende rapper. Die rapper wordt dan mede-rechthebbende op zowel de compositie (als die verse nieuw is) als de opname (zijn stem staat erop). Hij verdient dus mee aan alle inkomsten van die nieuwe versie. Een beetje à la Taylors-versions dus.
Opgelet!
Let dus goed op of er sprake is van een bewerking met creatieve toevoegingen. In dat geval is de bewerker ook deels auteursrechthebbende en deelt mee in de inkomsten. Check daarom ook of er spraken zijn gemaakt omtrent wijzigingen aan jouw track en hoe de rechten/inkomsten worden verdeeld wanneer en een ander dit mag doen.
Wil je meer weten over masterrechten of auteursrecht? Check onze uitgebreide artikelen over naburige rechten en het auteursrecht.
Benaderd: en wat nu?
Upstreaming kan een gamechanger zijn, zolang je weet wat je tekent. Wil je zeker weten dat jij de beste deal sluit? Neem contact op, wij lezen de dealterms voor je. Stuur ons een berichtje!
Geschreven door Sander Petit & Megan van Strien
