Nakoming managementovereenkomst niet verplicht voor artiest

Afspraak is afspraak. Maar soms kan er van die afspraak worden afgeweken, omdat de rechter vindt dat de afspraak niet redelijk is. In deze kort geding-zaak tussen een zanger en zijn management was dit aan de orde. Nakoming van de managementovereenkomst wordt afgewezen omdat de manager zich niet aan de afspraken had gehouden en van de artiest niet langer kon worden verwacht zich aan de deal te houden.

Wat was er aan de hand?

Deze zaak gaat over een kort geding. Dat is een bijzondere procedure bij de rechtbank, waarbij sprake is van een spoedeisend belang en waarin een snel en voorlopig oordeelt wordt geveld over een bepaald geschil. Er is sprake van spoedeisend belang als de eisende partij op korte termijn een beslissing nodig heeft van de voorzieningenrechter en de beslissing in een bodemprocedure niet kan afwachten.

In dit geval was er sprake van een spoedeisend belang, omdat de artiest weigerde na 1 maart 2025 op te treden, terwijl hij al wel boekingen had aangenomen voor optredens na die datum. De manager zou schade lijden als de artiest niet aan zijn optreedverplichtingen zou voldoen.

De zanger had, samen met zijn BV, een managementovereenkomst gesloten met de manager en de BV van de manager.

Op 14 november 2024 heeft de artiest (via zijn BV) de overeenkomst opgezegd en later ook nog eens buitengerechtelijk ontbonden. In dit artikel bespreek ik die verschillende manieren van het beëindigen van overeenkomsten. Dit is echt altijd maatwerk, want je moet kijken naar de wet, rechtspraak, overeenkomsten en de redelijkheid en billijkheid.

Opzegging

Opzegging heeft tot gevolg dat de overeenkomst eindigt op het moment van opzegging. Doe eens gek, lees de wet. Met name artikel 408 van het 7e Burgerlijk Wetboek speelt hier een rol. Daarin is namelijk bepaald:

“De opdrachtgever kan te allen tijde de overeenkomst opzeggen.”

En:

“De opdrachtnemer die de overeenkomst is aangegaan in de uitoefening van een beroep of bedrijf, kan, behoudens gewichtige redenen, de overeenkomst slechts opzeggen, indien zij voor onbepaalde duur geldt en niet door volbrenging eindigt.”

Ontbinding

Voor ‘ontbinding’ is een tekortkoming in de nakoming van een verplichting nodig. Soms is het vereist dat de andere partij eerst in ‘verzuim’ is. Daarvan is sprake als er niet adequaat is gereageerd op een ingebrekestelling. Dat is dan weer een bericht waarin iemand schrijft wat er mis is en een redelijke termijn tot herstel geeft. Een ingebrekestelling is niet altijd nodig. Dit is bijvoorbeeld niet het geval als een gebrek niet kan worden hersteld of als de andere partij laat weten of blijken de afspraak toch niet goed te zullen nakomen.

Ontbinding van overeenkomsten is geregeld aan de orde in rechtszaken. Dit speelde bijvoorbeeld (onder meer) een rol bij Martin Garrix, maar ook bij Ronnie Flex en bij de publisher van de hit Better Off Alone van Alice Deejay.

Maar goed, de manager vond in dit geval dat de artiest de overeenkomst niet rechtsgeldig had opgezegd en ontbonden. De manager vorderde daarom in kort geding dat de artiest zou worden veroordeeld tot nakoming van de managementovereenkomst.

Bevoegdheid rechter

Partijen hadden in hun contract het volgende afgesproken over de bevoegdheid van de rechter:

“11. Absolute en relatieve bevoegdheid rechter
Geschillen tussen de Artiest en de Management met betrekking tot de uitleg en nakoming van deze overeenkomst zullen uitsluitend worden behandeld door de bevoegde kantonrechter van de Rechtbank Midden Nederland. Op deze overeenkomst is het Nederlands Recht van toepassing.”

Je ziet hierin het belang van kennis van het recht en een goede overeenkomst terug. In de contractsbepaling is namelijk iets ongeldigs opgenomen. Dit heeft ervoor gezorgd dat de zaak gewoon bij Rechtbank Midden-Nederland kon dienen en dat partijen dus niet naar Rechtbank Den Haag hoefden. Dat scheelt ongetwijfeld reistijd en dus kosten.

Omdat de zanger grotendeels ongelijk heeft gekregen in dit zogenaamde ‘incident’ over de bevoegdheid, moet hij de kosten van deze deelprocedure vergoeden.

Nadat deze eerste strijd gestreden is, komen we aan bij de hoofdzaak: nakoming managementovereenkomst, yes or no?

Eis tot nakoming managementovereenkomst

De manager vordert dat de artiest de managementovereenkomst nakomt. De artiest verweert zich door te stellen dat de overeenkomst is opgezegd en ontbonden en dat een creatieve prestatie niet afdwingbaar is. De voorzieningenrechter oordeelt dat de kans groot is dat een rechter in een normale, bodemprocedure (dus bij de gewone rechter en niet bij de voorzieningenrechter) ook van mening is dat de overeenkomst terecht is ontbonden en opgezegd.

Gezamenlijke BV

De artiest en de manager zaten samen in een BV. Een soort joint venture dus. De samenwerking had als insteek dat de artiest zijn docentensalaris kon aanvullen met zijn muzikale carrière.

Ondanks dat het management overleg moest voeren met de artiest over het beleid en de uitgaven, heeft het management dat niet gedaan. Ook zijn er niet periodiek besprekingen gepland waarvan notulen zijn gemaakt. In 2023 had de onderneming een negatief eigen vermogen van € 122.594. Dat ging dus: niet zo goed.

Zorgplicht en belangenverstrengeling manager

Daar komt bij dat de manager zonder overleg bedragen naar andere BV’s overboekte die ook van hem waren. Aardig gevalletje zorgplicht en belangenverstrengeling. Daarover procedeerde ook Afrojack al weleens met succes. Ik schreef daarover dit artikel.

De manager stelde dat er allerlei investeringen moesten worden gedaan. Wat daar ook van zij, feit blijft dat de manager had moeten overleggen met de artiest en de artiest moest dus werken, zonder er iets aan over te houden.

Ontbinding managementovereenkomst

De rechter stelt voor nu vast dat de manager tekort is geschoten in de nakoming van de overeenkomst. De artiest mocht de overeenkomst daarom rechtsgeldig ontbinden. De stelling van de manager dat de ontbinding niet geldig is omdat de artiest geen ingebrekestelling heeft gestuurd, leidt niet tot een andere conclusie. Een ingebrekestelling is bedoeld om iemand de kans te geven alsnog na te komen. Dat lijkt in dit geval zinloos. Er kan niet achteraf overleg en/of instemming plaatsvinden over beslissingen ter zake kosten die in het verleden al zijn genomen en optredens die al zijn uitgevoerd.

Een andere reden voor de ontbinding is het mogelijke belangenconflict aan de kant van het management.

Opzegging managementovereenkomst

Vaak gaat een ontbindingsverklaring gepaard met een opzegging. Dat doen advocaten als een soort back-up. Als de ontbinding het dan juridisch niet haalt, bijvoorbeeld omdat er geen sprake is van wanprestatie, dan heb je in ieder geval de overeenkomst ook opgezegd.

Partijen hebben op 6 januari 2020 een ‘full rights’ of ook wel ‘360 graden’ overeenkomst gesloten, waarbij de manager de artiest vanuit zakelijk perspectief op alle terreinen vertegenwoordigt. Ter uitvoering van de overeenkomst hebben partijen hun gezamenlijke activiteiten en opbrengsten ondergebracht in de gezamenlijk vennootschap. De overeenkomst is voor onbepaalde tijd aangegaan. Het gaat hier dus om een duurovereenkomst van opdracht, waarbij de artiest de opdrachtgever is.

De rechter oordeelt in rechtsoverweging 3.18:

“Een overeenkomst van opdracht mag door de opdrachtgever (in dit geval [gedaagde sub 1] c.s.) te allen tijde worden opgezegd (artikel 7:408 lid 1 BW). Als het gaat om een particuliere opdrachtgever kan hier niet van worden afgeweken (artikel 7:413 lid 2 BW). In dit geval gaat het om professionele partijen. Zij mogen wel afwijken van de opzeggingsbevoegdheid van de opdrachtgever en daar afspraken over maken. Partijen hebben dat gedaan en een aantal formele vereisten voor opzegging vastgelegd in artikel 8 van de overeenkomst. Zo moet de partij die wil opzeggen daartoe een voorstel voorleggen aan de algemene vergadering van aandeelhouders. Als de stemmen daar staken wijzen de beide houders van 1% van de aandelen (artikel 1 van de overeenkomst) een arbiter aan die een bindend oordeel geeft. Daarnaast moet een opzegging worden aangekondigd bij deurwaardersexploot en geldt een opzegtermijn van 36 maanden.”

Hieruit blijkt dat partijen een hele gewichtige overeenkomst met elkaar hebben willen sluiten, maar simpelweg niet zo goed hebben nagedacht of hebben onderhandeld over de praktische uitwerking daarvan:

“Het vereiste om een voorstel aan de algemene vergadering van aandeelhouders voor te leggen is zinloos omdat de aandelenverhouding 50/50 is. Als de aandeelhouders, zoals nu, tegenover elkaar staan kan er dus nooit overeenstemming bereikt worden. Ook het vereiste dat bij het staken van de stemmen een arbiter ingeschakeld moet worden is zinloos. De arbiter had immers aangewezen moeten worden door de twee houders van 1 % van de aandelen die [eiseres sub 1] c.s. en [gedaagde sub 1] c.s. hadden moeten aanwijzen. Omdat zij dat niet hebben gedaan kan dit formele vereiste niet worden nagekomen. Bovendien hebben partijen geen beroep gedaan op inschakeling van een arbiter.”

De rechter vindt daarnaast dat de opzegtermijn van 3 jaar véél te lang is. Stel je voor zeg. Als je dan dus aangeeft met de samenwerking te willen stoppen, dan moet je nog 3 jaar met elkaar door. Je kan dan redelijkerwijs van partijen niet verwachten dat die nog het onderste uit de kan gaan halen. Hoeveel denk je dat een manager nog gaat doen als je daarna de deur uitloopt? En denk je dat de artiest zich in gaat zetten voor een win-win? Dit soort lange termijnen moeten daarom vermeden worden.

Nakoming managementovereenkomst afgewezen

De vordering tot nakoming van de managementovereenkomst door de manager wordt afgewezen en de artiest is dus vooralsnog vrij om te gaan en staan waar hij/zij/hen wil. Dit oordeel hield ook in dat de artiest geen opgave hoefde te doen van optredens die na de opzegging zouden plaatsvinden. Blijkbaar was er geen sunset clausule afgesproken, dus daarmee komt de artiest mooi weg.

Tips over aangaan, nakoming, ontbinding of opzegging van managementcontracten

De zaak laat een aantal dingen zien:

1. Goede contracten bevatten bepalingen waarover is nagedacht;
2. Als je het doel van de overeenkomst duidelijk omschrijft, dan geeft dat noodzakelijke context;
3. Een te lange opzegtermijn kan terzijde worden geschoven;
4. Managers moeten extra opletten bij belangenverstrengeling als zaken wordt gedaan met andere bedrijven die het eigendom zijn van de manager;
5. Bezint eer ge begint.

Zeker in tijden van ChatGPT is het makkelijk om contracten te genereren. Nu speelde deze zaak van voor die tijd, maar duidelijk is dat er niet heel goed was opgelet bij het opstellen van de overeenkomsten. Of althans; onzinnige bepalingen zijn niet uit de overeenkomsten gehaald. Daardoor weet je niet precies waar je je in een procedure op moet richten. Dat zorgt voor onduidelijkheid en extra kosten.

Juridische hulp nodig bij jouw samenwerking?

Heb jij hulp nodig bij het opstellen of onderhandelen van samenwerkingsovereenkomsten, dan wel het navigeren naar je exit? Neem gerust contact op.